కరెన్సీ నోట్ల పై గీతలు ఎందుకు ఉంటాయో తెలుసా?.. అసలు నిజం తెలిస్తే షాక్ అవుతారు! | Currency Note Bleed Lines Meaning Secret
Currency Note Bleed Lines Meaning: భారతీయ కరెన్సీ నోట్లను మనం ప్రతిరోజూ వాడుతుంటాం. కానీ, ఆ నోట్లపై ఉండే డిజైన్లను ఎప్పుడైనా లోతుగా గమనించారా? ముఖ్యంగా కొత్త ₹100, ₹200, మరియు ₹500 నోట్ల అంచుల మీద ఉండే ఆ చిన్న ఏటవాలు గీతలు (Slanted Lines) కేవలం అలంకారం కోసం అనుకుంటే మీరు పప్పులో కాలేసినట్లే!
వాటి వెనుక ఒక అద్భుతమైన సామాజిక ఉద్దేశ్యం దాగి ఉంది. ఈ ఆర్టికల్లో కరెన్సీ నోట్లపై గీతలు ఎందుకు ఉంటాయో, వాటిని ఎలా గుర్తించాలో పూర్తి వివరంగా తెలుసుకుందాం.
కరెన్సీ నోట్లపై గీతలు: అసలు రహస్యం ఇదే!
మనం సాధారణంగా నోటు రంగు లేదా దానిపై ఉన్న నంబర్ను చూసి అది ఎంత విలువైనదో గుర్తిస్తాం. కానీ కంటిచూపు లేని (Visually Impaired) వారు నోట్లను ఎలా గుర్తుపడతారు? వారి కోసమే రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఈ ప్రత్యేకమైన బ్లీడ్ లైన్స్ (Bleed Lines) ను ప్రవేశపెట్టింది.
ఈ గీతలు ఇంటాగ్లియో ప్రింటింగ్ (Intaglio Printing) అనే పద్ధతిలో ముద్రించబడతాయి. అంటే, ఈ గీతలు కాస్త ఉబ్బెత్తుగా ఉంటాయి. చూపు లేని వారు తమ వేళ్లతో ఈ గీతలను స్పర్శించడం ద్వారా, ఆ స్పర్శ ఆధారంగా అది ఏ నోటు అని సులభంగా చెప్పగలుగుతారు.
ఏ నోటుపై ఎన్ని గీతలు ఉంటాయి? (Identification Table)
ప్రతి నోటును సులభంగా గుర్తించడానికి ఆర్బీఐ ఒక్కో విలువ గల నోటుకు ఒక్కో రకమైన కోడ్ను కేటాయించింది.
| నోటు విలువ | గీతల సంఖ్య (Bleed Lines) | అదనపు గుర్తులు |
| ₹100 నోటు | 4 గీతలు | రెండు వైపులా సమానంగా ఉంటాయి |
| ₹200 నోటు | 4 గీతలు | గీతల మధ్య 2 చిన్న సున్నాలు (Circles) ఉంటాయి |
| ₹500 నోటు | 5 గీతలు | రెండు అంచుల వైపులా ఉంటాయి |
| ₹2000 నోటు | 7 గీతలు | (ప్రస్తుతం చలామణిలో తక్కువ) |
ఈ ఫీచర్ వల్ల కలిగే ఉపయోగాలు
కరెన్సీ నోట్లపై గీతలు ఉండటం వల్ల కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఇవే:
- ఆత్మవిశ్వాసం: చూపు లేని వారు ఇతరుల సహాయం లేకుండానే తమ ఆర్థిక లావాదేవీలు జరుపుకోవచ్చు.
- మోసాల నివారణ: నోటు విలువను స్పర్శ ద్వారా తెలుసుకోవడం వల్ల ఎవరూ వారిని మోసం చేయలేరు.
- సమానత్వం: సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరూ, శారీరక ఇబ్బందులతో సంబంధం లేకుండా స్వతంత్రంగా బతకాలనే ఉద్దేశంతో ఈ డిజైన్ చేశారు.
- టెక్నాలజీ సాయం: కేవలం గీతలే కాకుండా, ఆర్బీఐ MANI (Mobile Aided Note Identifier) అనే యాప్ను కూడా అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఇది నోటును స్కాన్ చేసి వాయిస్ ద్వారా దాని విలువను చెబుతుంది.
వీటిని ఎలా గుర్తించాలి? (స్టెప్-బై-స్టెప్ గైడ్)
మీరు కూడా ఒకసారి ప్రయత్నించి చూడండి:
- మీ దగ్గర ఉన్న ₹100 లేదా ₹500 నోటును తీసుకోండి.
- నోటుకు ఎడమ మరియు కుడి వైపున ఉన్న అంచులను వేలితో మెల్లగా తాకండి.
- అక్కడ మీకు గరుకుగా ఉండే ఏటవాలు గీతలు తగులుతాయి.
- ఆ గీతల సంఖ్యను బట్టి పైన పట్టికలో చెప్పినట్లు నోటు విలువను నిర్ధారించుకోవచ్చు.
Currency Note Bleed Lines Meaning – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. కరెన్సీ నోట్లపై గీతలు కేవలం భారత్లోనే ఉంటాయా?
లేదు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా దేశాలు చూపు లేని వారి కోసం ఇలాంటి స్పర్శ గుర్తులను (Tactile Marks) వాడుతున్నాయి. కొన్ని దేశాల్లో చుక్కలు (Dots) ఉంటే, మన దేశంలో గీతలు ఉంటాయి.
2. పాత నోట్లపై ఈ గీతలు ఎందుకు లేవు?
పాత నోట్లపై కూడా గుర్తులు ఉండేవి (ఉదాహరణకు త్రిభుజం, వృత్తం వంటి ఆకారాలు). అయితే కొత్త సిరీస్ నోట్లలో ఈ గీతలు మరింత స్పష్టంగా, గుర్తించడానికి సులభంగా ఉండేలా డిజైన్ చేశారు.
3. ఈ గీతలు అరిగిపోతే ఎలా గుర్తుపడతారు?
సాధారణంగా ఈ ‘ఇంటాగ్లియో ప్రింటింగ్’ చాలా కాలం మన్నికగా ఉంటుంది. ఒకవేళ నోటు మరీ పాతదై గీతలు అరిగిపోతే, MANI యాప్ వంటి టెక్నాలజీని వాడుకోవచ్చు.
Currency Note Bleed Lines Meaning Conclusion
మన జేబులో ఉండే నోటు వెనుక ఇంత గొప్ప ఆలోచన ఉందనే విషయం చాలా మందికి తెలియదు. కరెన్సీ నోట్లపై గీతలు అనేవి కేవలం డిజైన్ మాత్రమే కాదు, అది చూపు లేని వారి పట్ల మన వ్యవస్థ చూపే గౌరవం మరియు బాధ్యత. ఈ చిన్న విషయం తెలుసుకోవడం వల్ల మనం కూడా ఇతరులకు దీని గురించి అవగాహన కల్పించవచ్చు.
